Bo mạch dàn nóng là gì? Những điều bạn nên biết về bo mạch

Bo mạch dàn nóng là một trong những bộ phận quan trọng trong hệ thống điều hòa, đóng vai trò xử lý và điều khiển hoạt động của các linh kiện. Trong bài viết dưới đây, Điện lạnh Gia Tuấn sẽ giúp anh/chị hiểu rõ hơn về bo mạch dàn nóng các thông tin cơ bản và các lỗi thường gặp trong quá trình sử dụng điều hòa.

Bo mạch dàn nóng là gì?

Bo mạch dàn nóng là bộ điều khiển chính giúp vận hành các linh kiện nằm trong dàn nóng của máy điều hòa như: Máy nén (block), quạt tản nhiệt, cảm biến nhiệt độ, … Trong hệ thống điều hòa Inverter, nó tiếp nhận tín hiệu từ dàn lạnh và điều phối hoạt động làm lạnh theo mức nhiệt được cài đặt.

Ở các dòng điều hòa Inverter, bo mạch dàn nóng thường đi kèm với một bo mạch chính ở dàn lạnh, tạo thành hệ thống đồng bộ. Vì nằm ngoài trời, bộ phận này thường chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ, bụi bẩn và điện áp, nên nếu xảy ra lỗi sẽ gây ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình làm lạnh.

Dấu hiệu nhận bị bo mạch điều hòa bị hư hỏng

Bo mạch điều hòa được ví như “bộ não” điều khiển toàn bộ hoạt động của thiết bị, từ khởi động, cấp lạnh, đảo gió cho đến các chế độ tiết kiệm điện hay tự động làm sạch. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến giúp người dùng nhận biết sớm các vấn đề liên quan đến bo mạch.

Đèn nháy trên máy lạnh chớp liên tục

Biểu hiện dễ nhận thấy là đèn LED chớp theo chu kỳ lạ, không giống trạng thái hoạt động bình thường. Tùy dòng máy, số lần nhấp nháy có thể liên quan đến mã lỗi kỹ thuật. Trường hợp đèn chớp liên tục, không rõ lý do có thể liên quan đến lỗi mạch điều khiển hoặc cảm biến.

Máy lạnh tự tắt

Một số máy có hiện tượng vừa bật lên đã tắt hoặc đang chạy thì ngắt đột ngột. Hiện tượng này có thể do mạch bảo vệ kích hoạt khi phát hiện bất thường hoặc bo mạch không duy trì được chu trình hoạt động. Theo đó, máy tự tắt không theo lịch hẹn giờ là dấu hiệu trục trặc trong hệ thống điều khiển trung tâm.

Khí lạnh yếu hơn trước

Khi bo mạch không xử lý chính xác lệnh từ remote hoặc cảm biến nhiệt, máy nén và quạt gió có thể không vận hành đúng cách. Hệ quả là hơi lạnh tỏa ra yếu, nhiệt độ không đạt yêu cầu. Người dùng có thể cảm thấy máy “vẫn chạy”, nhưng hiệu quả làm mát giảm đáng kể.

Thông báo mã lỗi trên dàn lạnh

Nhiều dòng điều hòa hiện đại sẽ hiển thị mã lỗi ngay trên mặt lạnh hoặc thông qua đèn chớp. Các mã như: E1, E4, F6, … tùy theo hãng sản xuất sẽ chỉ ra vị trí linh kiện bị lỗi. Nếu lỗi nằm ở bo mạch, thường kèm theo hiện tượng máy không hoạt động dù nguồn vẫn cấp bình thường.

Bo mạch bị hỏng

Bo mạch hỏng thường do chập điện, linh kiện xuống cấp hoặc tác động từ môi trường. Khi gặp lỗi, máy có thể không nhận lệnh, hoạt động chập chờn hoặc ngừng hẳn. Một số dấu hiệu dễ nhận thấy: Tụ phồng, vết cháy, gãy nứt, rỉ sét. Trong nhiều trường hợp, việc sửa chữa gặp khó khăn vì hỏng sâu bên trong mạch.

Bo mạch không nhận nguồn điện

Khi bo mạch không nhận nguồn, máy sẽ không lên đèn, không khởi động dù đã cắm điện. Nguyên nhân có thể đến từ tụ nguồn hỏng, cầu chì đứt, đứt mạch nhỏ hoặc điện áp đầu vào không ổn định. Cũng có thể do chuột, côn trùng cắn dây, gây hở nguồn. Trường hợp này cần kiểm tra lần lượt từ dây cấp điện đến linh kiện nguồn trên bo.

Nguyên nhân và cách khắc phục bo mạch điều hòa bị hư hỏng

Bo mạch là nơi tiếp nhận và xử lý toàn bộ tín hiệu điều khiển của điều hòa. Khi xảy ra lỗi, máy có thể vận hành sai chức năng hoặc không hoạt động. Dưới đây là nguyên nhân giúp quá trình xử lý trở nên hiệu quả và tránh phát sinh lỗi lặp lại.

Lắp đặt điều hòa sai vị trí

Việc đặt điều hòa ở nơi chịu tác động trực tiếp từ môi trường có thể khiến bo mạch bị quá nhiệt, oxy hóa chân linh kiện hoặc thấm nước gây chập mạch. Ngoài ra, nếu cục nóng và cục lạnh đặt sai khoảng cách kỹ thuật, luồng khí không lưu thông tốt cũng có thể gây quá tải cho mạch điều khiển.

Cách khắc phục

Nếu máy đặt gần nguồn nhiệt, nên di dời đến vị trí râm mát và tránh nắng trực tiếp. Trường hợp không thể di chuyển, có thể che chắn bằng mái hiên và vỏ bảo vệ có thông gió. Để giữ khoảng cách giữa các dàn đúng kỹ thuật hãy gọi thợ điện lạnh đến xử lý ngay.

Do nguồn điện không ổn định

Điện áp tăng giảm bất thường dễ làm hỏng tụ nguồn, IC ổn áp hoặc cháy cầu chì trên bo mạch. Trường hợp điện yếu kéo dài, bo mạch có thể không đủ nguồn để khởi động các linh kiện. Một số khu vực thường xuyên bị sụt áp, nhất là vào giờ cao điểm, làm tuổi thọ linh kiện giảm nhanh.

Cách khắc phục

Có thể sử dụng ổn áp riêng cho điều hòa để ổn định điện áp đầu vào. Nếu đường dây quá tải hoặc dùng chung với nhiều thiết bị công suất cao, nên tách nguồn riêng. Cần kiểm tra hệ thống điện định kỳ để phát hiện các điểm tiếp xúc kém, dây chập hoặc mối nối lỏng.

Sử dụng điều hoà sai cách

Bật/tắt máy liên tục trong thời gian ngắn, chỉnh chế độ lạnh sâu rồi tăng nhiệt đột ngột hoặc vận hành 24/24 có thể khiến bo mạch phải xử lý lệnh quá thường xuyên, dễ dẫn đến lỗi lệnh hoặc chập mạch do quá nhiệt. Ngoài ra, một số thói quen rút dây điện đột ngột thay vì tắt máy trước cũng làm giảm độ ổn định của hệ điều khiển.

Cách khắc phục

Nên mở điều hòa theo đúng hướng dẫn từ nhà sản xuất. Hạn chế thay đổi chế độ liên tục hoặc ngắt nguồn đột ngột. Khi không dùng thời gian dài, nên tắt remote trước, sau đó ngắt CB để tránh sốc điện khi mở lại. Với phòng nhỏ, không nên cài đặt nhiệt độ quá thấp để giảm áp lực cho máy.

Không bảo trì và vệ sinh máy lạnh định kỳ

Bụi bẩn bám vào quạt, cảm biến nhiệt hoặc board mạch có thể khiến máy vận hành sai lệch, dẫn đến tăng tải hoạt động cho bo mạch. Dàn lạnh không được vệ sinh định kỳ cũng dễ tích tụ độ ẩm, lâu ngày có thể làm hư lớp phủ chống ẩm trên mạch, gây gỉ sét hoặc chập điện.

Cách khắc phục

Vệ sinh điều hòa định kỳ, tối thiểu 3 – 6 tháng/lần tùy vào tần suất sử dụng và môi trường lắp đặt. Khi vệ sinh, cần chú ý làm khô hoàn toàn trước khi bật máy, tránh xịt nước trực tiếp vào bo mạch. Anh/chị nên gọi thợ điện lạnh chuyên bảo trì máy lạnh đến hỗ trợ.

Dây điện bị đứt

Dây cấp điện từ CB tới điều hòa bị đứt, lỏng mối nối hoặc côn trùng cắn phá có thể khiến bo mạch không nhận nguồn. Trường hợp nguồn không ổn định hoặc bị chập cũng dễ gây xung điện, làm cháy linh kiện trên mạch. Ngoài ra, dây tín hiệu nối giữa dàn nóng và dàn lạnh nếu đứt ngầm cũng có thể làm gián đoạn truyền lệnh.

Cách khắc phục

Cần kiểm tra toàn bộ hệ thống dây điện từ nguồn cấp đến đầu vào máy. Với các điểm đấu nối, nên dùng domino hoặc kẹp chuyên dụng thay vì quấn băng keo tạm thời. Dây nên được đi trong ống gen cách nhiệt, đặc biệt ở khu vực có chuột, gián hoặc nơi dễ ẩm thấp. Sau khi thay dây hoặc sửa mối nối, nên kiểm tra kỹ trước khi cấp điện lại cho máy.

Những điều cần lưu ý khi sửa bo mạch máy lạnh

Khi bo mạch gặp sự cố, thiết bị có thể hoạt động không đúng hoặc dừng hoàn toàn. Tuy nhiên, sửa bo mạch không giống như thay linh kiện đơn lẻ. Thao tác sai kỹ thuật có thể dẫn đến hư hỏng lan rộng, gây mất thời gian và chi phí xử lý. Dưới đây là những điểm cần lưu ý khi tiến hành sửa chữa bo mạch máy lạnh.

Ngắt nguồn điện trước khi sửa chữa

Dù đã tắt máy lạnh bằng remote, nhưng điện vẫn có thể còn trong bo mạch. Một số tụ điện lưu điện trong thời gian ngắn có thể gây chạm hoặc giật nhẹ nếu tiếp xúc. Vì vậy, cần ngắt hẳn nguồn từ CB hoặc rút phích điện, sau đó chờ vài phút trước khi thao tác.

Sử dụng đúng linh kiện thay thế

Bo mạch sử dụng nhiều loại linh kiện có thông số kỹ thuật riêng như: Tụ điện, IC, diode, điện trở. Việc thay nhầm linh kiện không đúng loại, không đúng giá trị điện áp hoặc dòng chịu tải có thể khiến mạch hoạt động sai hoặc chập mạch. Nên kiểm tra kỹ thông số trước khi thay, tránh dùng linh kiện cũ hoặc không rõ nguồn gốc.

Quan sát kỹ bề mặt bo mạch

Trước khi tiến hành đo đạc hay thay linh kiện, nên kiểm tra kỹ bề mặt bo mạch để phát hiện các dấu hiệu bất thường như: Cháy sém, phù tụ, rạn nứt mạch hoặc gỉ sét do ẩm. Những lỗi này thường dễ nhận thấy bằng mắt thường và giúp người sửa khoanh vùng chính xác vị trí cần xử lý.

Không nên tự sửa bo mạch

Bo mạch máy lạnh có cấu tạo phức tạp, liên quan đến cả nguồn điện và tín hiệu điều khiển. Trong nhiều trường hợp, sửa không đúng còn gây hỏng nặng hơn, dẫn đến phải thay toàn bộ bo. Nếu không có kinh nghiệm anh/chị nên gọi thợ điện lạnh đến sửa máy lạnh để an toàn và hiệu quả.

Bo mạch dàn nóng là bộ phận quan trọng giúp điều khiển quạt và block hoạt động ổn định trong quá trình làm lạnh. Nếu anh/chị cần kiểm tra, sửa chữa hoặc thay thế bo mạch dàn nóng, có thể liên hệ Điện lạnh Gia Tuấn qua tổng đài miễn phí 0901356650 để được thợ đến tận nơi hỗ trợ, xử lý nhanh, đúng kỹ thuật.